NL
EN
leni
Ontwikkelingsgericht coachen
Ontwikkelingsgericht coachen

Mijn vorige blog ging over de zin van netwerken en hoe je het kunt inzetten om een baan/opdracht te vinden. En waarom veel mensen er geen zin in hebben, zelfs niet als ze er een baan door kunnen vinden. Ik ben benieuwd of jij met een andere kijk de nodige stappen hebt gezet, zonder te veel met je ego bezig te zijn?

Het is immers een containerbegrip. Netwerken varieert van een praatje bij de groenteboer tot een lezing voor een volle zaal. Uit de reacties blijkt dat het een hot item is, zowel voor coaches, werkzoekenden als voor degene die hen begeleidt. Wie reageert op een blog is al aan het (online) netwerken. Want diegene laat zijn naam achter en soms nog wat extra informatie. Ze zijn juist ambassadeurs van netwerken. De vraag komt nu op, hoe bereik ik de mensen die niet netwerken, niet online en niet offline. Mensen die wel werk zoeken, maar geen begeleiding meer vergoed krijgen en het ook niet zelf willen of kunnen betalen? Mensen die gefrustreerd zijn en niet meer weten wat te doen. Ken jij ze? Hoe moedig jij ze aan?
 

"De Vork"

Dit even terzijde en als nabrander op mijn vorig artikel. Nu de brug naar dit artikel over Ontwikkelingsgericht begeleiden, een methodiek voor persoonlijke en maatschappelijke ontwikkeling, naar het boek ‘De Vork’ van Rudy Vandamme.  En naar aanleiding van het hoorcollege dat ik gaf voor het Centrum voor Counselling en Coaching. Weliswaar over zijn vorige boek, maar voor mij viel met De Vork het kwartje. De metafoor is leuk gekozen, een instrument om (mentaal) voedsel tot je te nemen.
 

Het groter geheel”

De essentie van het boek is dat ontwikkelen een levenshouding is, de manier waarop je omgaat met het leven. Het is iets waarvoor je kiest!

Vorkmodel - Rudy Vandamme
Het model bestaat uit vier sporen van ontwikkeling:


• Je project: WAT is de aanleiding, WAT wil je bereiken
• Je zelfsturing: HOE heb je het aangepakt tot nu toe; het vermogen tot reflecteren
• Je identiteit: WIE ben je in termen van eigenschappen, waarden, drijfveren, idealen,etc
• Het groter geheel: WAAROM, je context, omgeving, organisatie, plek in de maatschappij en zingeving

Rudy voegt in zijn boek een belangrijk vierde spoor toe: De plek in het geheel.
Als counsellor verdiep je je ook in alles wat voor de coachee maar aanleiding is tot de huidige situatie. Het boek spreekt me aan omdat het gestructureerd en in samenhang weergeeft wat ik in mijn werk ervaar. Je kunt de hulpvraag van de coachee niet loskoppelen van diens persoonlijke ontwikkeling, zelfsturing en plaats in de maatschappij.
Ontwikkelingsgericht bezig zijn volgens Vandamme is zowel voor de coachee als de begeleider gericht op alle sporen in onderlinge samenhang en iedere stap op een spoor beïnvloedt de ontwikkeling op een ander spoor. Dan is een ontwikkeling zinvol en duurzaam. Daarmee ook ecologisch en daar refereerde ik aan in mijn vorige artikel over netwerken.
 

"Wat is ontwikkeling?“

Volgens Vandamme: het proces waarbij individualiteit van een deel in verbinding gaat met andere delen van het geheel. Dit geldt binnen een persoon maar ook tussen individuen die contact maken. Verschil biedt daarbij meer ontwikkelingsvoedsel dan gelijkenis. Gelijkenis creëert veiligheid en gezelligheid. Verschil prikkelt . Het stimuleert jezelf te profileren en de ander te erkennen in zijn profiel. Dit bij voorkeur in dialoog waarbij je elkaar stimuleert je eigenheid in gemeenschap te brengen. Dit is een relationele en ecologische visie op ontwikkeling. Het is contact maken door zelfonthulling en door een ander perspectief te bieden. Hierdoor zijn we vanzelf alert op het geïsoleerd raken van mensen.
 

“Netwerken in context”

Wat heeft netwerken hiermee te maken? Netwerken kan zoveel simpeler worden als je het plaatst in de context van ontwikkeling.
Netwerken is contact maken om iets tot stand te brengen. Ik ga uit van de mens die wil functioneren in de maatschappij en relaties wil aangaan. De maatschappij gaat steeds meer richting horizontale verbanden (netwerkorganisaties, communities, social media). Oudere structuren worden losgelaten. Sommigen noemen dit hypes. Dat zijn meestal de mensen die er niet aan mee doen. Of wel, maar ze beseffen het niet. Als het een hype is, is de vraag wanneer dit zich als gevestigd zal beklijven. De vraag is niet ‘of’ maar ‘wanneer’.
Netwerken past in het vierde spoor, deelname aan het groter geheel. We kunnen niet persoonlijk ontwikkelen als we niet ook de context erbij betrekken.
 

“Reflectievermogen”

De Vork geeft een volledig kader voor ontwikkelingsgericht werken in brede zin. Andere coachingsmethoden passen er prima in. Eén kanttekening. Wat als het reflectievermogen (spoor van zelfsturing) tekort schiet om op de andere sporen grote stappen te maken. Is dit te leren als vaardigheid of inzicht?
Hierover zou ik graag reacties ontvangen. En als je begeleider bent, wat is je ervaring of methodiek hieromtrent?
Tevens ben ik nieuwsgierig hoe de lezer contact maakt, naast zelfonthulling of het verschil maken. En iedere andere reactie is uiteraard ook welkom.

 

 

Reacties (17):
sorteer op datum:
je haalt goeie dingen uit mijn Vork, Leni. Ik noem het vierde spoor tegenwoordig ook 'participatieve identiteit'. je BENT niet op jezelf, maar doorheen alles waaraan je participeert. Vandaar dat het groter geheel ons dan ook dierbaar moet zijn, want wij ZIJN dat geheel. Het groter geheel in beeld brengen, vraagt reflectievermogen, I know. Het is echter precies de taak van de coach om zoveel mogelijk en zo ver mogelijk te gaan met cliënten - zonder ze weg te jagen ;-) en je zult merken dat iedereen begrensd is. rudy
20:32 u. 05-07-'11 | Gepost door: rudy Vandamme
Hai Leni, In de 'Vork' kan ik me ver vinden. De context van 'hoe om te gaan met het leven is een keuze' is zoals ik het ook zie. Elk individu heeft op elk moment 'de keuze' zijn reactie en het daarbij horend gedrag te bepalen. Zoals ik het zie staat echter niet elk individu in verbinding met dat deel van zichzelf waar de gewenste reactie en gedrag te vinden zijn. Er ligt een mooie taak voor coaches om de coachee bewust te maken en in verbinding te brengen met dat waar de coachee in het leven op uit is. Reflectievermogen is dé sleutel tot jezelf / mezelf ontwikkelen. Zonder reflectievermogen geen sleutel tot het openen van je hart, je geest, tot alles. Reflectievermogen is essentieel. Wat in mijn optiek essentieel is om ruimte te creëren voor reflectievermogen is oordeelloosheid. Ik besef me dat elk mens oordeelt, ik ook, maar of ik er iets mee doe is een 2e. In coachingsgesprekken zeker niet, ik spreek ook letterlijk uit dat dat wat er komt, dat is wat er komt, niet meer, niet minder, het mag er volledig zijn. Ik heb de ervaring dat de coachee zichzelf dan opent. Ik heb (zeker naar coachees) ook geen oordeel over gedrag wat geweest is. Het komt overwegend voort uit 'onbewust zijn'. In de huidige maatschappij zit 'het oordeel' vaak voor de deur van de toegang tot reflectievermogen. Of de overtuiging dat er oordelen zijn, wat regelmatig niet zo is. De mening van Rudy, dat je zult merken dat merken dat mensen begrensd zijn respecteer ik wel, maar deel hem niet. Het is (naar mijn idee) een dergelijke overtuiging die maakt dat mensen zichzelf beperken. Zomerse groet, Jurgen
09:54 u. 07-07-'11 | Gepost door: Jurgen
Hallo Leni, Goed van je om voor een gehoor dit te vertellen. Dappere dame! Je weet helder te schrijven! Wat mij betreft is het grotere geheel essentieel, waarin je bevrijd bent van methoden, modellen en mechanismen. De plaats in het geheel is er altijd. Dit besef je door dingen aan te gaan, je niet terug te houden. In reflectie ontstaat bedachtzaam, twijfel, vergelijking, oordeel, toe-eigening en afscheiding van het geheel. Ik zet in op het directe ervaren zonder tussenkomst van een berekend en naar voortdurend naar zichzelf kijkend "ik". Het wonderlijke is dat op dat moment, dat de reflectie stopt het leven ervaren wordt als een spiegel, waarin de dingen verschijnen zoals ze werkelijk zijn. Een spiegel is volkomen vrij van oordelen en laat zien wat is. De vork is slechts een concept, dat je kan helpen om te verhelderen. De aardappel die aan de vork geprikt eet je. De vork verliest vervolgens zijn functie. Dank je voor artikel. Groet, Hans
11:02 u. 07-07-'11 | Gepost door: Hans Tibben
Hoi Leni, Je hebt weer een leuk en informatief blog geschreven. Een mens is inderdaad niet los te zien van zijn/haar context. Je omgeving stimuleert, troost, bemoedigt en corrigeert je en is mede bepalend voor je zingeving. Contact maken met de ander houdt voor mij in: oprechte belangstelling in de ander hebben en tonen. Fijne vakantie gewenst! Hartelijke groet, Elske
13:02 u. 07-07-'11 | Gepost door: Elske Uildriks-Kroesen
Dag Leni, Het 'bewust' ontwikkelen van een levenshouding, de manier waarop je omgaat met het leven is volgens mij inderdaad iets waarvoor je kan kiezen! Volgens mij begint het met het herkennen van het (niet)afgescheiden zelf. Hiermee bedoel ik het (niet)afgescheiden zijn van je essentie (levensenergie). Te bereiken door heel precies te kijken naar de directe ervaring, wat zich steeds opnieuw in het moment ontvouwd. Het in contact 'zijn'opent je hart, bevrijd je van harde (zelf)oordelen, maakt de weg naar de buitenwereld (netwerken)vrij. Het is niet de ander waardoor het moeilijk is jezelf te profileren maar het kritische en oordelende zelf (ego). Voor mij houdt dit in dat ik (zelf)oordelen en overtuigingen opmerk en ze aan me voorbij laat gaan, steeds opnieuw. Er op vertouwend dat voorbij het oordeel een krachtige oceaan stroomt. Over 'Netwerken in het vierde spoor, deelname aan het groter geheel. We kunnen niet persoonlijk ontwikkelen als we niet ook de context erbij betrekken'. 'We kunnen niet 'werkelijk' verbinden, deelnemen aan het groter geheel, als we afgesheiden zij van de eigen essentie.' Warme groet, Anja
15:05 u. 07-07-'11 | Gepost door: Anja Kat
Ik zit te weinig in deze materie om het via deze manier te beantwoorden ook al heb ik daar een eigen visie op vanuit mijn inzichtshoek, misschien kun je er wat mee. De vraag is vaak waar vanuit gaat als je wil coachen. Vaak zijn deze door maatschappelijke sturing en druk van de vraag alleen op korte termijndenken neergelegd. Maatschappelijke en persoonlijke ontwikkeling staan elkaar vaak in de weg, hierdoor komt veel talent niet in ontwikkeling. Door de netwerkveranderingen is het zich hier ook van aan het losmaken. Kernwaarden en vaardigheden worden naar mijn idee te snel aan elkaar gekoppeld, waardoor vaardigheden soms niet eens naar boven komen, of overgewaardeerd worden. Kernwaarden (die men vanuit zichzelf heeft) zijn een ondergrond waar men de vaardigheden in opbouwen kan. De Kernwaarden zijn vaak verbonden met een richting van waarden, idealen, drijfveren, etc. Gaan deze daar tegen in komt men in conflict met het eigen gebruik hiervan. Kernwaarden willen niet onder alle omstandigheden ingezet worden, het gebruiken/ontwikkelen van de vaardigheden willen door de identiteitseigenschappen gestuurd worden. Dit gebeurt niet altijd, doordat externe factoren de ruimte niet geven. Vaak wordt er een weg gezocht in onderdelen de weg er in te vinden. Bij de reflectie is het van belang deze in het juiste perspectief te zien.
01:32 u. 08-07-'11 | Gepost door: Paul Helmken
Zo heeft ieder zijn eigen werkwijze. Ik zie vooral overlap en aanvulling. Dank Rudy voor je verdiepende reactie! Jurgen, dank dat je je inzicht deelt dat reflecteren vooral verband houdt met bewustzijn en dat oordeelloosheid de opening is. Hans, dank je wel voor je compliment. Schrijven is een passie aan het worden, vandaar ook de online coaching! Interessant wat je noemt over ervaren en reflectievermogen. Is reflecteren niet,jezelf een spiegel voor houden? Mee eens dat dat ook door 'de wereld' wordt gedaan en dus ook door de coach.M.i.komt er na het ervaren een moment van reflectie. En is het aan de coach deze te benoemen als het eigen vermogen daartoe tekort schiet. Elske dank voor je aanvulling op de wijzen van contact maken.En Anja voor je waardevolle 'mindfulness' bijdrage.
16:32 u. 11-07-'11 | Gepost door: Leni
Dank Paul voor je interessante opmerkingen! Ook commentaar van niet-coaches vind ik erg waardevol! De manier waarop je waarden en vaardigheden met elkaar in verband brengt, roept nog wat vragen op. Ik zal je daar nog apart over berichten.
16:34 u. 11-07-'11 | Gepost door: Leni
Ja, dat schrijven! Ook dat verbindt iemand met zijn eigen context, hoe vreemd dat ook klinken moge. Zonder context geen identiteit, zullen we maar zeggen. En dat houdt ook in, zoals niet alleen Freud maar ook historici zoals Peter Gay hebben benadrukt, dat het niet alleen de directe sociale omgeving is die een rol speelt, maar ook de sociale en culturele achtergrond. En de wijze waarop deze de mens ook weer in zijn vrijheid beperken en zaken opleggen zoals de overbekende belemmerende overtuigingen. Of was het nou overtuigende belemmeringen? Hoe dan ook, in een schrijfproces zoals we dat bij Mindful Analysis / online coaching doen, is het ook zaak te vragen naar deze ontwikkelingen in iemands leven. Het levert een verhaal op, dat tevens een analyse van de eigen gedachten is. En met dit verhaal verbindt hij zich, zo is de geschiedenis soms te herschrijven, kan men het heft weer in eigen hand nemen en telkens weer opnieuw een realistische positie en strategie bepalen.
17:42 u. 11-07-'11 | Gepost door: Mirjam Windrich
Dank Mirjam! ook Mindful Analysis (online coaching) past helemaal in Ontwikkelingsgericht coachen. En schrijven is ook 'ervaren'. Zoals een cliente me onlangs mailde. Al schrijvende kreeg ze een nieuw inzicht waar ze veel aan had. En schrijven is 'mindful' en werkt ook als de coach er niet eens is!
17:58 u. 11-07-'11 | Gepost door: Leni
Leni, Ik moet eerlijk bekennen dat ik niet zo van het lezen van boeken ben. Wel heb ik de moeite genomen om je stukje te lezen, en daarom wil ik wel een reactie geven. Mijn vraag is wel: vallen sommige zaken/memsen te coachen? In het verleden heb ik leiding gegeven aan een aantal buitendienst mensen. Wat mij opviel destijds is simpel: Diegene die positief in het leven staat hoef je bijna niet te zeggen/te coachen, die gaan vanzelf! Iedereen kent zijn mindere perioden, en daar heb je het dan direct te pakken, want daar moet je zo snel mogelijk uitkomen al valt dat niet mee sosm. Valt dat te coachen, staat iemand daar open voor? Mijn ervaring met 1 buitendienst man is geweest dat niemand binnen het bedrijf op hem vat op heeft gekregen, met uiteindelijk ontslag als resultaat. Stond niet echt positief in het leven, altijd mopperen, geen aandacht voor het werk en deed maar wat, zeer triest, zeker als je weet dat hij ook een gezin heeft, en gewoonweg er met de pet naar gooide. Netwerken ! Dat is zeker een ontwikkeling bij jezelf. Ik weet nog goed dat ik 20 jaar geleden in de buitendienst ben gaan werken. Spannend toen, en ik weet echt nog heel goed dat ik altijd direct over zaken begon. Dat is verleden tijd, al heel lang. Ik merkte dat als je wat vaker bij klanten over de vloer kwam, de gesprekken anders werden. Ook persoonlijke zaken werden beproken, en daarbij voelde ikzelf ook dat ik dat prettig vond. Meer weten over je klanten maar ook op persoonlijk vlak, en niet te persoonlijk. Zaken opvangen, als hij/zij gaat op vakantie (navraag doen hoe het is geweest), hobbies (onthouden-noteren) er over praten, enz enz. Uiteindelijk werpt die interesse zoveel vruchten af en het is echt super leuk. En weet je soms praat je langer over prive dingetjes dan over zaken, super toch. En dat is netwerken, ofwel door die contacten heb ik al diverse nieuwe klanten mogen begroeten. Mensen gaan het je gunnen. Dus netwerken is tijd investeren in de ander. Lekker bezig zijn. En wat ik altijd heb onthouden van eens Sales Training (Krauthammer) is dat je jezelf en je bedrijf vertegnwoordigd. Zo belangrijk. Conclusie: Netwerken is prachtig om te doen. TODAY is mijn motto, vandaag kan je iets bereiken en doe dat ook. Weet niet of je aan bovenstaande iets hebt Leni? Wilde het je in ieder laten weten. Groet Anton
22:09 u. 13-07-'11 | Gepost door: Anton
Dank Anton voor je waardevolle bijdrage en voorbeeld! Leuk hoe je je eigen manier van contact maken verwoordt. Absoluut is ECHTE interesse in de ander heel belangrijk, in wat voor relatie dan ook. En dan mag je ook wat van jezelf laten zien. hartelijke groet, Leni
15:14 u. 25-07-'11 | Gepost door: Leni
Niet onvriendelijk bedoeld, maar; Voor de ingewijden (mede coaches etc) wellicht informatief, maar voor clienten en anderen, onleesbare vage hoelabelloe. Van Damme is naar de mening van velen (naast de addepten uit de vrije markt van persoonlijke ontwikkeling) ook de ultieme gebakken lucht verkoper (onder mom van wetenschap en zijn autoriteit). Je vorige blogs heb ik met meer interesse gelezen.
17:56 u. 31-07-'11 | Gepost door: Marc
Dag Marc, Dank voor je bijdrage. Prima om het zo onomwonden neer te zetten hoor. Het is met vele methoden en benaderingen zo dat je er mee weg loopt of het niets vindt. Gelukkig is er veel keus! Ik hoor ook vele positieve meningen over Vandamme. Laat ieder voor zich spreken zou ik zeggen, en ik hoor dan graag eens de mening van die anderen. Er is nog veel te schrijven dus een volgend blogartikel weer een ander onderwerp
12:48 u. 02-08-'11 | Gepost door: Leni
Hi Leni, Dank voor je blog Leni. Ik beschouw het als een absolute noodzaak om vanuit een groter geheel (zoals jij dat noemt) te coachen. Ik noem dat zelf holistisch coachen. De logische niveaus geven dan een heldere structuur mee. Het grootste geheel zou ik willen omschrijven als de ziel. Dat gaat dus verder dan het waarom en het wie. Het is het ongrijpbare waarvan we zouden kunnen afvragen of wij het geheel bepalen, of dat wij door de ziel bepaalt worden. Dat accepteren geeft vaak een vorm (lees: deemoed) van zijn dat vergaande ontplooiing geeft. Het is in de eerste plaats zaak dat de coach dit pad voor zichzelf toestaat, waardoor hij/zij de ander kan begeleiden op dit pad. Ik zou dit ook geen coachen meer willen noemen.
15:27 u. 02-08-'11 | Gepost door: Marc Hoogvliet
Ik lees graag de blog van andere coaches en mijn complimenten voor uw blog! U legt bijzonder duidelijk uit waar het over gaat. Het artikel is heel toegankelijk voor iedereen. U heeft talent voor schrijven! Zelf mag ik ook graag af en toe een stukje schrijven voor mijn site http://gortcoaching.nl/ Wellicht vindt u het leuk ook wat van mij te lezen.
09:46 u. 17-08-'11 | Gepost door: Gort
Dank je wel Tosca (gortcoaching) voor je post. Ik heb je website gezien, er staat veel informatie en ik zal de stukjes lezen met plezier!
15:27 u. 18-08-'11 | Gepost door: Leni Minderhoud
 
Gerelateerde items:
Ontwikkelingsgericht coachen

Mijn vorige blog ging over de zin van netwerken en hoe je het kunt inzetten om een baan/opdracht te vinden. En waarom veel mensen er geen zin in...

Lees meer... 17 comments
Ontwikkelingsgericht coachen

Mijn vorige blog ging over de zin van netwerken en hoe je het kunt inzetten om een baan/opdracht te vinden. En waarom veel mensen er geen zin in...

Lees meer... 17 comments